Geld

11,871 total views, 27 views today

“Praten over het goed of fout van geld in algemene zin is zinloos”

De gedachte is dat de kern van onze transitie draait om de economie. Redenatie: zonder economie geen school, plunderen voor voedsel, geen energie, geen internet (communicatie), etc. En de economie draait op geld. En het geldwezen kraakt met de dag meer. Vandaar dat we 1 pagina specifiek aan geld gewijd hebben. We volstaan hier echter met een overzicht van een aantal aspecten van geld. En de zienswijze dat er diverse geldsoorten naast elkaar kunnen bestaan. En dat we zelf relatief simpel nieuwe geldystemen (currencies) kunnen ontwerpen. Verder zijn er vele boeken inmiddels verschenen over het fenomeen geld en het bankwezen.

Zodra het over geld gaat ontstaat er vaak een ‘binaire’ (voor/tegen) discussie. En ‘geld is fout’ of ‘geld is goed’.

De discussie zou allereerst ‘moeten’ beginnen met de vraag: “Wat  versta jij onder geld?”. Er is een veelheid aan geldsoorten (mogelijk). Enkele belangrijke aspecten die geld(varianten) in zich dragen:

  1. Geldschepping (en oplossing) Hoe wordt van de betreffende currency (laten we voor het voorbeeld deze de naam geven Andergeld met korte aanduiding Ag, dus bv. 100 Ag), nieuw currencie bijgeschapen? Is er standaard bijvoorbeeld 10 miljoen Ag in omloop, of wordt er elke maand een bepaald aantal ‘bijgeschapen’ (gedrukt)? En wat is de visie op het eventueel verminderen van de hoeveelheid currency? (Stel dat er bijvoorbeeld deelnemers niet meer meedoen, wat dan?). De visie binnen het transitieportaal is dat het in ieder geval helder dient te zijn hoe geldschepping en oplossing plaatsvindt. En dat geldschepping idealiter gekoppeld dient te zijn aan de creatie van maatschappelijke waarde (zie ook het item over ‘intrinsieke waarde’). Tevens geldt dat er geen sprake van intrinsieke inflatie dient te zijn (zoals momenteel in het eurosysteem ingebouwd is, dat maakt dat rente nodig is, dat maakt dat elk jaar een stukje van de mens ‘gestolen’ wordt: je krijgt doorgaans minder rente van de bank dan dat je betaalt…).
  2. Speculatie: Zorgt de aard van de vorm van de geldsoort dat het speculatie aanwakkert (zoals dat bij bitcoins sterk het geval lijkt). De visie binnen het transitieportaal is dat currencies die speculatie faciliteren of aanwakkeren een saboterend effect hebben op een economie. Het is een vorm van passief geld ‘verdienen’: er loopt een geldstroom, maar er staat geen prestatie of toegevoegde waarde tegenover. Dat is uiteindelijk destructief.
  3. Schuld en rente: Kent Ag het concept schuld en rente? In de grote wereldreligies staat hier van oudsher een verbod op (zowel Islam als Christendom-Usury).  De visie binnen het transitieportaal is dat currencies die schuld en rente kennen, of daarmee gecreëerd worden uiteindelijk de betreffende samenleving of het betreffende gedeelte van de economie verwoesten.  Zie ook de opmerking over passief geld ‘verdienen’ bij speculatie. Er gaan inschattingen rond dat tot 90% van de geldomloop inmiddels direct of indirect opgewekt wordt door het ‘rente virus’. Deze legt een enorme -exponentieel groeiende- last op de samenleving.
  4. Beheer door…: Is de organisatie die het beheer voert in private handen of van ‘ons allemaal’? Degene die geld schept neemt een beetje waarde van iedereen, dus als dat een specifieke partij is, dan wordt dat al snel als diefstal ervaren. De visie binnen het transitieportaal is dat creatie van currencies idealiter alleen door gemeenschappelijke instellingen gebeurt (op dit aspect wordt de visie die stichting Ons Geld ook deelt, gedeeld).
  5. Eigendom of stroom gericht: Is de aard van de currency dat mensen het gaan zien als eigendom en gaan oppotten of drijft het primair een creatie / dienst stroom aan? De euro bijvoorbeeld voelt behoorlijk eigendom gericht, met name doordat er zowel gaat vastzitten in hypotheken en schulden. De visie binnen het transitieportaal is dat currencies idealiter ‘onbezeten’ zijn: het is een indicatie van balancering en bijdrage aan de maatschappij, of dat er in iedere geval ‘onbezeten’ currencies ontstaan als aandrijving van de basiseconomie.
  6. Intrinsieke waarde: Wat is de waarde van 1 eenheid Ag? (of euro). Ooit was dat gekoppeld aan goud (waarbij je je kunt afvragen hoe zinnig dat is, wel goud is schaars en (nog) gewild). Misschien is 1 uur gerichte arbeid ‘voor de ander’ een veel betere universele en praktische waarde. De visie binnen het transitieportaal is dat een maatschappelijke intrinsieke waarde cruciaal is voor een vitale currency.
  7. Transparantie: Het lijkt er op dat hoe onnavolgbaarder de currency is (trace-ability) hoe meer het criminaliteit aantrekt en versterkt. Zie ook dit bericht (ransom / gijzelings software, uitbetalen met bitcoin (want het is niet uit te vinden waar geld heen gegaan is), en dit bericht over fraude op een bitcoin beurs. Een interessant paradox: criminele organisaties hebben baat bij de roep om meer ‘privacy’.  De visie binnen het transitieportaal is dat idealiter currencies volledig transparant zijn, of dat in ieder geval daartoe opgeroepen councils inzage krijgen in stromen indien er sprake lijkt van criminaliteit.

Het lijkt zinnig dat in een economie 1 geldsysteem niet een monopoliepositie in-neemt. Zoals nu het geval is met de verzameling geldsoorten van eenzelfde ‘familie’ (euro, dollar, yen, etc.).

Het lijkt zinnig dat onze economie op zeg minimaal twee andere currencies kan terugvallen zodat er altijd 1 currency kan uitvallen zonder dat de economie compleet stil valt.

Zie het woordenboek voor een toelichting voor een concept waarbij de geldhoeveelheid per deelnemer in het betreffende geldsysteem een constante factor is (rationeel bankieren), alsmede een geldsysteem waarbij 1 uur iets doen voor de gezamenlijke basiseconomie de primaire currency is (maatschappelijke workflow). Uiteraard is het belangrijk dat deze systemen ‘kloppen’ met het concept ‘belastingen’ zoals we die kennen.

Cryptocurrency: De opkomst van cryptocurrencies is aan de ene kant wenselijk omdat het het monopoly van het bankwezen doorbreekt. En ervoor kan zorgen dat als de banken vallen dat mensen beschikken over een alternatieve currency. Aan de andere kant ontstaat het risico dat er een nieuwe ‘draak’ ontstaan: pyramide achtige constellaties (mensen werven voor provisie andere deelnemers, degenen die als eerste startten worden slapend rijk, etc.) , transacties die nagenoeg alleen speculatie betreffen en een speeltuin voor criminelen (drugs, kinder- / mensen handel, prostitutie, afpersing, scammers, etc.) omdat ze nog meer dan dat het bij banken het geval was hun gang kunnen gaan.

Mogelijke transitiestappen (en alles kan naast elkaar bestaan):

  1. Geldschepping verplaatsen naar instanties die ‘van het volk’ zijn: dan gaat de winst van het scheppen iig niet direct naar een private / beursgenoteerde instelling ‘winst voor niets doen’. Stichting Ons Geld focused primair op deze transitie-as.
  2. Geldsoorten bijvoegen die geen rente kennen, zoals de florijn.
  3. Niet meer aan schuld doen. Denk meer in termen als ‘ik geef jou nu geld en wie weet geef jij mij ooit geld’. Onder druk gaat alles stuk. Met crowdfunding kun je ook investeren.
  4. Maak de stap van fractioneel bankieren naar rationeel bankieren: er is een vaste geldhoeveelheid per persoon in het systeem (te beginnen zit alles in een ‘treasury’). Ergo: introduceer een of meer currencies gebaseerd op rational-banking. Met rationeel bankieren is intrinsieke inflatie afgelopen, en is de noodzaak tot rente weg (intrinsieke geldontwaarding is er niet meer, om dat de geldhoeveelheid niet meer ongebreideld groeit).
  5. Uur gebaseerde currencies: ‘Basiseconomie geld’ is een mooi voorbeeld: voor elk uur dat je voor een basiseconomie werkt krijg je 1 ‘credit’. De intrinsieke waarde is altijd helder i.t.t. wat nu het geval is (wat is de intrinsieke waarde van de euro of de dollar? Was ooit goud.. en nu?). Op deze manier kunnen steden hun basiseconomie bestendig maken tegen een volgende bankcrisis: de steden geven de credits uit, burger-raden bepalen wat zinnig werk is. Eventueel kan besloten worden dat de credits alleen in de betreffende stad uitgegeven kunnen worden (lokaal geld).
  6. Überhaupt niet meer in geld denken. Dit is nog weer een transitiestap verder, maar wie zegt dat het niet kan? Je werkt bijvoorbeeld 20 uur per week, en wat we samen aan diensten en producten maken is beschikbaar. (‘gratis’ is een moeilijk woord, eerst dient gedefinieerd te worden wat gesprekspartners daaronder verstaan) Zie bijvoorbeeld het Edenisme. Of het boek ‘Economie draait niet om geld‘. Maar ook het Venus Project / Resource Based Economy.
  7. En als laatste wordt hier genoemd de essentie van huur- en hypotheekvrije grond. Daarmee begint alles: als ik op gratis grond leef kan ik eurovrij geven. Waarom gaan er mensen naar de voedselbank in Nederland, terwijl ze zeg 700 euro per maand uitkering hebben? Omdat de huur zo hoog geworden is (bijstand niet meer adoende). Oftewel de  ‘renteparasiet’ heeft ons sociaal stelsel uitgehold. Huur en hypotheekvrije grond, dat maakt de cirkel rond.

Inspiratie voor persoonlijke en maatschappelijke transitie