Transitieportaal – Vision paper – Sociale cohesief wonen [NL]

70,633 total views, 34 views today

Door Iwanjka Geerdink

“Bij gebrek aan kinderen om mee te spelen, vlucht een kind wellicht de smartphone of ipad in. Wat verwachten we nou?”

Meer en meer eenzaamheid bij ouderen, meer moeders die besluiten alleen ouderschap ‘zonder partner’ aan te gaan, veel scheidingen, veel singles, ouderschapsburnout. Stijgende kosten voor zorg… wat is ons maatschappelijk antwoord hierop?

Vroegere sociale cohesies zijn grotendeels afgebroken. Oude gemeenschaps structuren. Wat misschien best goed is, dat geeft weer ruimte aan nieuwe en wellicht zinnigere vorming. Maar nu wordt de huisvesting primair over gelaten aan een $$$ gerichten marktwerking. Die bepaalt welke mensen naast elkaar komen te wonen. En wat hebben de mensen met elkaar die naast elkaar belanden? Vaak heel weinig.

Is een ‘community’ dan het antwoord? Dat hebben veel mensen geprobeerd in eerdere jaren. Er zijn er maar weinig succesvol gebleken.

Persoonlijk denk ik dat een sleutel is dat woonwijken / delen om de zeg 30 jaar helemaal ‘verversen’. Of dat we ‘mantelfamilie woningen’ maken. Gericht op de huisvesting van zeg tot 30 mensen. De beste remedie voor Alzheimer en dementie kon wel eens zijn het spelen met een kind.En het gevoel hebben om levenservaring over te kunnen dragen aan de volgende generatie(s). Of noem deze huizen ‘grootfamilie’ of ‘tribehouses’. Idem dito voor ADHD: Het meer spelen van het kind, omdat er meer speelkameraden zijn (met energie). 

Maar hoe een ‘grootfamilie’ of ‘tribe’ te vormen, daar hebben we (nog) geen ervaring mee. En als we al tot een dergelijke groep komen, dan is het nagenoeg onmogelijk om een plek te vinden waar je samen kunt leven. Iets voor beleidsmakers huisvesting. Of misschien is het beter te spreken over ‘grootamilie landschapsdomeinen’ dan ‘huizen’. Het gaat met name om cirkels / gebieden van vrije grond voor een dergelijke sociale cohesie om te kunnen verblijven. En wellicht ook haar basisvoedselvoorzieining, en contact met de aarde en natuur te borgen. 

In termen van ‘geld’: Het kan de samenleving veel geld schelen als de zorg voor ouderen grotendeels in de lokale gemeenschap opgevangen wordt. Mogelijk dat er ‘gespecialiseerde’ tribehouses ontstaan. Of een ‘tribehouse’ waar de zogenaamd ‘verwarden’ een plek kunnen vinden, in plaats van aan hun lot overgelaten te worden in reguliere appartementen. En daar -logisch- tot veel overlast in de wijk en voor buren zorgen.

Wat zinnig voelt om mee te nemen in het beleid is dat mensen (nog) erg gehecht zijn aan een ‘eigen plek’. Dit lijkt helemaal sterk te gelden voor ouders. Misschien is het de komende 30 jaar beter te focussen op plekken waar mensen tijdelijk bijvoorbeelde 3 dagen per week ‘samen kunnen trekken’. Dit lijkt niet financieel haalbaar. De tijd gaat het leren, wie weet als we schuld en rente uit ons economisch verkeer werken dat er meer ruimte ontstaat. En als we grond vrij maken en houden van schuld en rente (zie ook het vision paper over boer en voedselvoorziening).

Kindcentraal architectuur
Waar ik me als ouder de afgelopen jaren over verwonderd heb is hoe vaak we een kind ergens heen brengen per week of op een dag. Vaak zonder dat het kind dat wil. Duwen en trekken. Tienduizende keren per dag dat ergens in Nederland een ouder en kind elkaar moedeloos aankijken, of gaan staan ‘tieren’. Naar de creche, naschoolse opvang, en ja, ook school. Ergens schreef een vader ‘school is een goedkope vorm van kinderopvang’. We zijn als ouders zo druk geworden dat we überhaupt geen tijd (meer) hebben om op onze kinderen te passen. Ik bedacht me hoe mooi het zou zijn als de kinderen -doorgaans- kunnen blijven, en de ouders / verzorgers af en aan reizen. Dat voelt voor mij als ‘het kind centraal stellen’. En een soort huisvesting scheppen waar 3 tot 7 kinderen verblijven. De ouders / begeleiders een eigen ruimte hebben. En een -of beter twee- gemeenschappelijke woonkamers. Eentje gericht op kindersfeer: kinderspeelgoed, ringen om te zwaaien aan het plafond, veilig gemaakt voor vallen, etc. En een woonkamer gericht op ‘ouder sfeer’: Meer rust, geen of amper rondslingerend speelgoed, etc. De ouders / begeleiders (ook 3 a 7) wisselen om de buurt de zorg / begeleiderschap af.

Dat zou ik wel eens willen proberen…

En al die scheidingen… vaak juist als het kind nog niet ouder is dan drie jaar.

Ik denk dat dit er alles mee te maken heeft dat ouderschap met twee personen dragen gigantisch zwaar is. Wat nog steeds een taboe lijkt. En dat wie weet er ook mechanismes mee spelen dat maakt dat ‘de relatie breekt’: Het onderbewust willen betrekken van andere ouderschapsfiguren, etc. (It takes a village to raise a child).

Maar dit staat haaks op het ‘koppelmodel’ zoals we de afgelopen paar duizend jaar zijn gaan leven. En hoe we ook onze huisvesting zijn gaan inrichten. Een vorm van ‘religieuze dogmatiek’ -voor mij- die nog steeds in vrijzinnig Nederland tot uitdrukking komt. ‘Appart-e-menten’. Huizen van afzondering, isolatie en eenzaamheid maken we. Hopelijk gaat daar een frisse wind van verandering waaien.

Noot: Ik beschouw mezelf niet als a-religieus. Voor mij gaat religie over ‘het goede doen’ en ‘de liefde leven’. Dogmatiek staat daar soms haaks op. Ik denk dat ook religies zichzelf dienen te heruitvinden, om teloorgang van goede religie te voorkomen. En ik geloof zelfs dat tekenen van ‘de eindtijd’ zich aandienen. Ik meen in geschriften gelezen te hebben dat voorspeld wordt dat ‘alles’ gekocht en verkocht wordt. Wel dat is wel gaande. En dat mensen leven in slavernij. Wel, dat is ook gaande. Modern slavery. Slaven van geld en bezit zijn we geworden. En dan hebben we het nog niet over de toenemende orkanen, bosbranden, misoogsten, etc. Tijd om geld en bezit te heruitvinden.

Nog even over de kinderen en harmonie. Ik bemerk bij mezelf dat ik oplaad als er zoemende spelende kinderen om mee heen zijn. En dat ik (erg) leegloop bij ‘gejengel’ en getrek van een kind aan een papa of mama, waar geen andere kinderen zijn (waar een click mee is).  Of überhaupt als ik een hele dag met 1 kind ben. Gelijkertijd neem ik ook waar dat niet elke ouder of volwassene er zo in zit. Sommigen zijn juist liever een hele dag 1 op 1 met hun, of een kind. En dat mag, eenieder heeft zijn eigen kleur of talent…

Eindtijd, A new beginning?

But let’s stay positive: Alleen met een crisis kunnen we loskomen uit het ‘foute pad’. En laten we hier de tijd voor nemen, zeg de 21e eeuw.

Ik denk dat het cruciaal is dat we huizen niet meer gaan zien als ‘objecten van commercie’. Huizen zijn om in te wonen, en niet om mee te speculeren. Een resultaat van dit ‘marktmechanisme’ lijkt dat huisontwerpers geen baat hebben bij sociaal-zinnige huisvorming. Die kun je niet integraal verkopen. Er dienen ‘verkoopbare units’ gemaakt te worden. En aldus geschiedde. En nu zitten we met een grotendeels ‘gedepriveerde’ samenleving, waarbij beleidsmakers moord en brand schreeuwen wegens de verloedering van wijken. Ja, niet zo vreemd… De oplossing gaat mijns inziens via het loskoppelen van het $$$ mechanisme en woningen.

Nog 1 keer over de financiële druk op mensen en huizen. Stel er is 1 hectare grond waar nu 1 of 2 mensen op leven met als prijs 1000 euro per maand voor een hypotheek. Stel dat daar 30 mensen op gaan verblijven (al dan niet tijdelijk), dan wordt de prijs pp zeg 50 euro per maand voor de hypotheek. Waarom kan dat niet? Een van de redenen is dat dan de woningprijzen gaan dalen, en dan hebben de schuldeisers en schuldnemers een groot probleem (alsmede gemeentes die geld nodig hebben via de OZW en grondspeculatie etc.). Zie daar het belang van het ontmantelen van de hypotheekmarkt (zie ook het visie paper over het ‘Generaal Hypotheekpardon’. En de noodzaak van het verlagen van de druk op de gemeente balans te verlagen (bijvoorbeeld door zinnige woon-zorg habitats te scheppen voor onderlinge zorg, en het zelf emitteren van een schuldvrije currency door de gemeente, waardoor werk dat anders euro’s koste, nu binnen de stadsgemeenschap opgelost kan worden). Gelukkig zijn er politieke partijen die het beest bij de naam noemen, of daar heel dicht in de buurt komen: Jesse Klaver benoemt reeds dat we af dienen te stappen van ‘de economie moet groeien’ model. (Maar wat zien we als economie, als het aanleggen van eetbare bossen, de bosboerderij, economie is, dan mag dat best groeien). Een essentie voor mij is dat we af dienen te raken van schuld gebaseerd geld Daar zit een kern. Raken we daarvan los, dan kan heel veel moois gaan floreren.

Het mechanisme van het steeds verder opdelen van ooit niet geld belaste objecten ben ik ‘moneypossing’ gaan noemen [Nadere beschrijving]

Een praktisch model voor Nederland wat ik voor me zie is dat mensen in de stad een verbinding aangaan met een boerderij(perceel) en boer  in de buurt. En daar in de zomers deels camperen en samenleven. Dan kan men deels in de stad leven, deels op het platteland. ‘Datsja idee’. Zie ook het vision paper over ‘boer en voedsel’.

Wat me opvalt is dat ik nog al eens mensen tegen kom die niet aan een kind willen beginnen, vooral mannen, vanwege een mogelijk verlies van vrijheid. Ik herken dat aspect ook bij mezelf. Terwijl dat vaak mannen zijn waarvan ik denk ‘Juist jij zou wellicht een kind op de wereld moeten zetten of in ieder geval betrokken zijn in opvoeding en scholing’. En een andere tendens die ik denk waar te nemen is dat mannen uit een ander hout gesneden zijn dan vrouwen in algemene zin, als het gaat om het ‘draaien van een gezin’. En hoe dat er uit zou kunnen zien. Ik denk dat als mannen bij voorbaat aangeboden wordt om deeltijds ‘kindhooder’ te zijn dat er veel minder scheidingen ontstaan (waarbij ik ook voorstel niet ‘statisch te trouwen’, zie verderop). En dat omdat ook andere mannen voor een kind zorgen, het kind een rijkere vorming krijgt.

Het ‘grappige’ (trieste) is dat bovenstaand beeld onbewust in de samenleving al gaande is: Het toenemende aantal flexfamilies, extended families, etc. Kinderen hebben al vaak meer dan 1 papa of mama. Alleen gebeurt dat nu vaak met een pijnlijke scheiding en zijn mensen lang niet altijd in staat harmonie volle nieuwe verbindingen te leggen met ‘ex partners’.

In het vision paper waarin ik ook inga op ‘sex en relaties’ beschrijf ik een jaarlijks alternatief ‘huwelijksritueel’. Dat heeft voor mij de naam ‘avamarriage’ gekregen (maar je kunt het zelf een andere naam geven). Dat ritueel kan ook gericht zijn op het samen zorgen voor kinderen. Dus dat 3 of meer mannen en vrouwen samen per jaar stilstaan bij hoeveel tijd, en hoe ze samen voor de kinderen willen zorgen. Dat kan ook zonder dat deze mensen bij elkaar wonen. Een ‘logeermodel’. De ene woning is bovendien minder geschikt dan de andere om meerdere mensen (tijdelijk) te huisvesten. En wie weet ontstaat een ‘marriage’ (ouderschapsmodel), waarbij er helemaal geen sprake is van verder gaande intimiteit dan een ‘hug’. Op die manier kunnen we ouderschap lostrekken van een soort beeld dat je dan ook met de betreffenden een intimiteitsrelatie dient te hebben. Bij het ‘logeermodel’ behouden deelnemers meer autonomie, wat wel een cruciaal kon blijken om de sociale cohesie vitaal te houden.

Oja, als je bedenkt dat de totale samenleving het resultaat is van de onderliggende delen, dan ontstaat het beeld dat dit scheppen van een gezonde sociale cohesies op ‘microniveau’ randvoorwaardelijk te zijn om een gezonde bredere samenleving te scheppen.

Het draait allemaal om communicatie.

Op meer cohesief samenleven,
Iwanjka

 

A hub, working together with other hubs, weaving global networks, creating a new social sustainable and peaceful ecology…